De afgelopen jaren heb ik regelmatig als voorselecteur van schrijfwedstrijden mee mogen doen. Ik heb daardoor de meest verschillende verhalen gelezen; heel goede maar ook ronduit slechte. De grote middenmoot van verhalen doet het niet slecht; de verhalen hebben mooie personages en een intrigerend verhaal, maar toch zijn er een aantal fouten die afbreuk doen aan de leesbaarheid of het begrip van de tekst waardoor de tekst een stuk lager scoort. Het investeren van wat extra tijd en aandacht om deze fouten te verhelpen kan ervoor zorgen dat je verhaal een stuk hoger op de lijst eindigt!

Hierbij een beschrijving van de meest gemaakte fouten.

• Taalfouten. Verkeerde vervoegingen van werkwoorden, simpelweg vergeten letters, verkeerd gebruik van gezegdes en uitdrukkingen; taalfouten zijn afknappers. Één foutje is niet zo erg, iedereen vergist of vertypt zich tenslotte wel eens. Maar gebeurt het meerdere keren in een tekst dan komt dat onverzorgd en nonchalant over; alsof de tekst (en daarmee ook de lezer) eigenlijk niet zo belangrijk is. Dus heb je dyslexie of ben je geen native speaker, laat je tekst dan altijd doorlezen door iemand die een sterk gevoel voor taal heeft.
• Denk ook aan lastig te lezen zinnen doordat ze ontzettend lang zijn, of een onlogische opbouw hebben. Je kunt beargumenteren dat dat bij jouw persoonlijke schrijfstijl hoort maar ik denk dat maar weinig mensen zich tot zo’n schrijfstijl aangetrokken voelen.
• Onlogica. Inconsequenties in de plot, acties die niet bij het personage passen, gebeurtenissen die niet passen bij de natuurwetten van de betreffende wereld, tijd die ineens overgeslagen lijkt te zijn zonder de lezer op de hoogte te stellen (bij de wisseling van een scène of hoofdstuk), etc. Ook vragen die gaandeweg het verhaal opgeroepen worden maar die onbeantwoord blijven; zegmaar alles waar de lezer een unheimlich gevoel van krijgt en die ervoor zorgt dat bij de lezer de ratio, het denken over de tekst, de overhand krijgt over de beleving van het verhaal.
• Teveel tekst; vooral in dialogen of beschrijvingen van omgeving en sfeer zie ik dit gebeuren. Dialogen gaan over koetjes en kalfjes, er wordt netjes ‘hallo’ en ‘hoe gaat het’ en ’tot ziens’ gezegd terwijl dat irrelevant is voor het verhaal; en daardoor worden dialogen zo ontzettend saaaaii… Hetzelfde geldt voor sfeerbeschrijvingen. Een magische wereld waarin alles anders is dan de aarde waar we nu leven moet beschreven worden. Maar 2 pagina’s lang over de natuur en uitzichten die de hoofdpersoon op zijn reis ziet, is echt teveel van het goede. Het is een verhaal; geen documentaire toch?
  

Bovenstaande fouten zijn in een kort verhaal met een aantal uurtjes werk op te lossen en maken dat je tekst een -op zijn minst- 10 tot 20% hogere score krijgt bij schrijfwedstrijden. En dan kun je zomaar ineens in de top10 belanden! 🙂

Hoe kun je deze fouten wegwerken? Door simpelweg meer tijd te nemen voor een verhaal. Laat het een week liggen en neem daarna nog een week de tijd om je verhaal te verbeteren. Of vraag een aantal mensen je tekst door te lezen en feedback te geven als je er zelf niet uit komt.

Daarnaast: verhalen beoordelen is ook een kwestie van smaak. De één ergert zich veel meer aan bepaalde fouten dan de ander. Of de één is beter in het begrijpen van bepaalde teksten omdat het onderwerp voor hem of haar bekender is. Het is meerdere keren gebeurd dat een verhaal dat in mijn bovenste 20% stond, uiteindelijk in het midden eindigde omdat andere voorselecteurs het verhaal veel lager beoordeelden. En andersom. Winnen is dus ook een beetje een kwestie van geluk hebben.